ازدواج در روزگار ما

بعضی معتقدند که ازدواج در طول تاریخ یک فرایند تکاملی را طی کرده است:

🔸چند همسری برای زن و مرد
🔸چند همسری برای زن و تک همسری برای مرد
🔸چند همسری برای مرد و تک همسری برای زن
🔸تک همسری برای زن و مرد

و بعد می گویند که اکنون هم نیازمند تغییراتی در این نهاد اجتماعی هستیم. و باید ازدواج دائم را به صورت یک آرمان در نظر بگیریم و ازدواج موقت را یک واقعیت. در صورت فراهم بودن همه شرایط تکرار و استمرار ازدواج موقت می تواند به ازدواج دائم تبدیل شود. یعنی آرمانی این است که یک زن و مرد شصت سال با هم زندگی کنند اما به شرط وجود وفاداری و عشق و شرایط لازم دیگر. اگر اینها نبود، نباید ازدواج را ادامه داد. و ازدواج دائم از ابتدا مشکلاتی ایجاد می کند.

🔴 طرفداران این نظریه معتقدند که اگر یکی از طرفین در یکی از شرایط شک کند، دیگر نباید به این رابطه ادامه دهد. یعنی در وفاداری خود به همسرش یا عشق به او شک کند. همین کافی است و بلکه با وجود این شک لازم است که رابطه را قطع کند. و عجیب اینجاست که این تصمیم را یک تصمیم درست اخلاقی و به منظور جلوگیری از خطاهای اخلاقی دیگر لازم می دانند.‼️

در اینجا چند اشکال اساسی وجود دارد:

🔹یکم. این فرایند تاریخی تکامل ازدواج چه شواهدی دارد و در کجا اثبات شده است؟ بررسی منابع مربوط به تاریج تمدن نشان می دهد که شواهدی بر خلاف این ترتیب وجود دارد. یعنی در بیشتر دوره ها روابط تک همسری برای زن و مرد و به ویژه برای زن وجود داشته و در برهه هایی سایر شکل های ازدواج به صورت یک خرده فرهنگ به وجود آمده و از بین رفته است.

🔹 دوم. واقعیت این است که هیجانات و احساسات در وجود انسان نقش پررنگی دارد. ممکن است در شرایطی نسبت به کسی دلسرد یا ناراضی شویم و به دیگری علاقه مند و مشتاق. با وجود این هیجانات و شک و تردیدهایی که ممکن است به وفاداری یا عشق خود پیدا کنیم، نمی توانیم تصمیمی بگیریم که سبب پشیمانی نشود.

🔹 سوم. به طور طبیعی نفس انسان تنوع طلب است و تا زمانی که امکان و توان کافی داشته باشد، به طور نفسانی مایل به تنوع طلبی است. همین نفسانیت موجب تردید در وفاداری خواهد شد. اگر میدان عمل برای امیال نفسانی باز باشد، کار به جایی می رسد که نه خود شخص ثبات شخصیت خواهد داشت و نه دیگران در کنار او آرامش و شادی را تجربه می کنند.

🔹 چهارم. نفس انسان تربیت پذیر است. این طور نیست که بگوییم نفس تمایلاتی دارد و ما ناچاریم که تسلیم این تمایلات شویم. اگر این تمایلات موجب تردید در وفاداری شد، پس شرایط لازم برای تداوم رابطه همسری از بین رفته است. بلکه همین قیدها و محدودیت ها نفس را رام می کند و این فرصت را به انسان می دهد که با هوشمندی بیشتر هیجاناتش را فهم و مدیریت کند. و روابط مستحکمی را در کشاکش زندگی بسازد.

🔹 توجه به شرایطی مثل وفاداری و عشق برای ایجاد روابط همسری پایدار، موضوعی است که پیش از تصمیم به ازدواج باید به خوبی آزموده شود و افراد فراتر از هیجانات ابتدایی در محیطی اخلاقی و عقلانی فرصت کافی برای تصمیم گیری داشته باشند. و زمانی که عشق و وفاداری پایدار را نسبت به شخص مورد نظر در خود یافتند، برای ازدواج تصمیم نهایی را بگیرند.

برای داشتن یک زندگی آرامش بخش و شاد، انتخاب هوشمندانۀ شریک زندگی، مهمتر از پایان دادن شجاعانه به رابطۀ همسری است.

«حمیدرضا مظاهری سیف»