وحدت؛ عامل قدرت مسلمانان در برابر دشمن

وحدت؛ عامل قدرت مسلمانان در برابر دشمن

حجت الاسلام مظاهری سیف در گفتگو با قدس:
گروه معارف/ ساحل عباسی – تردیدی نیست که وحدت یک ملّت و انسجام پیروان یک مکتب موجب عزّت و قدرت و شوکت آنان می‌شود و کسانی با قدرت و پیروز بوده اند که انسجام و وحدت خویش را حفظ کرده‌اند.

حتی پیروان باطل نیز آنگاه توانسته‌اند به مقاصد شیطانی خویش دست یابند که انسجام و وحدت خویش را بر محور منافع مشترک حفظ نموده‌اند. بنا بر این، عزّت و اقتدار جامعه اسلامی در گرو اتحاد و انسجام آنهاست، چنانکه ذلّت و خواری و بیچارگی آنان را در جدایی و تفرقه و اختلاف باید جست‌وجو کرد.

شاهد زنده این سخن اوضاع عصر حاضر است که مسلمانان با اینکه اکثر منابع انرژی و نفتی و گازی دنیا را در اختیار دارند و مناطق مهم دریایی و سوق‌الجیشی از آن آنهاست، با این حال بیشترین درگیری‌ها، قتلها و غارتها و چپاولگری توسط قدرتهای مخالف اسلام و مسلمانان، در این مناطق بویژه خاورمیانه وجود دارد، این نیست مگر به خاطر اختلاف شدیدی که در جامعه اسلامی حاکم است.

رحلت پیامبر اکرم(ص) بهانه‌ای است برای مرور زندگی سراسر درس ایشان برای یکایک مسلمانان که به عظیم ترین هدف و خواسته ایشان که وحدت امت اسلام است جامه عمل بپوشانند. در گفت و گوی پیش رو، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حمیدرضا مظاهری سیف مدرس حوزه و دانشگاه مسایل مهمی که وحدت جامعه اسلامی را نشانه گرفته اند مورد بررسی قرار می‌دهد.

 جناب دکتر مظاهری، به نظر شما بارزترین ویژگی پیامبر(ص) چیست که همه مجذوب شخصیت ایشان شدند؟

– بارزترین ویژگی پیامبر(ص) خلق نیکوی ایشان است که قرآن با صراحت از آن به عنوان «اخلاق ستوده» یاد نموده است.

این ویژگی از آشکارترین مشخصه‌های رفتاری پیامبر(ص) است به دلیل اینکه ایشان همواره در بین مردم زندگی کرده اند نیازی به توضیح و تبیین نداشته است. غیر از امانتداری که از مؤلفه‌های اخلاقی ایشان می‌باشد، خلق نیکویشان در تعاملات اجتماعی معروف و مشهود بوده است. بنابراین اخلاق پیامبر وجه تمایزی است که ایشان را با دیگران متفاوت می‌کند.

با نگاهی به زندگی پیامبر اسلام(ص) می‌توان همواره، ابعاد مختلف فردی و حضور اجتماعی ایشان را مورد توجه و بررسی قرار داد. توجه به آراستگی، نظافت، بردباری، اهتمام به سطوح مختلف تربیتی، آرامش درونی، عطوفت خانوادگی و اجتماعی و توجه به همه اقشار جامعه حتی بازی با کودکان و پیشقدم شدن در سلام دادن به مردم، همه نشانگر برجستگی‌های اخلاقی ممتازی است که در ایشان از کودکی مشهود بوده است. به گواهی تاریخ، پیامبر با مؤمنان بسیار رئوف بوده و هنگام دست دادن با دیگران، دست خود را نمی‌کشیدند تا طرف مقابل دستش را از دست پیامبر بیرون می‌کشید. لبخند همیشگی ایشان موجب انبساط خاطر و آرامش مردم می‌شده است، چنانکه در برخوردهای روزانه‌ای که مردم با ایشان داشتند به شعف و هیجانی مثبت دست می‌یافتند که با هیچ تجربه و رفتاری قابل مقایسه نبوده است.

  نوع رفتار پیامبر(ص) با مخالفان چگونه بوده است؟

– یکی از ابعاد قابل توجه در زندگی پیامبر(ص) نوع ارتباط ایشان با مخالفان می‌باشد. منظور از مخالفان دشمنان قسم خورده ایشان نمی باشد، بلکه کسانی که با پیامبر(ص) هم عقیده نبودند و سبک و سیاق زندگی آنها چیزی غیر از آموزه‌های پیامبر اسلام بود.

به گواهی تاریخ، پیامبر با این دسته از مخالفان رفتاری توأم با عطوفت و مهربانی و صبوری داشته‌اند، اما پیامبر دشمنانی که با مسلمانان به جنگ برخاسته و بر امت اسلام شمشیر می‌کشیدند را مورد اغماض قرار نمی‌دادند و با آنها بشدت برخورد می‌نمود تا آنجا که در چنین صحنه‌ای سرسخت و شکست ناپذیر حاضر می‌شد و در جنگ با کفار قسم خورده شجاع‌ترین مبارز میدان بود. اما افرادی که علیه امت اسلام شمشیر نمی کشیدند و به جان و مال مسلمانان متعرض نمی شدند، اما با عقیده متفاوتی از عقاید اسلامی زندگی می‌کردند، با حسن خلق، منش جذاب و اخلاق برجسته‌ای از پیامبر روبه رو می‌شدند که حتی سبب شگفتی و تحول این افراد می‌شد. هم اکنون نیز توجه به این نکات از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا به نظر می‌رسد امروزه سیره و راه و روش پیامبر در تحمل یکدیگر رو به فراموشی است.

پیامبر(ص) به دیگر ادیان و مذاهب احترام می‌گذاشتند و هرگز آنها را آزار نمی دادند و حتی به افراد خرافه پرست و جاهل که بت می‌پرستیدند ناسزا نگفتند. خداوند متعال در آیه ۱۰۸ سوره مبارکه انعام دراین باره فرموده است: شما به کسانی که چیزی را غیر از خدا می‌خوانند اهانت نکنید، زیرا اگر شما به آنها اهانت کنید آنها نیز از روی جهل و نادانی مقدسات و ارزشهای دینی شما را زیر سؤال برده و هتک حرمت می‌کنند. بنابر این پیامبر(ص) هرگز اهانت نمی کردند، زیرا اهانت را یکی از راه‌های دشمن تراشی و دشمن سازی می‌دانستند.

در سیره پیامبر چیزی به نام اهانت وجود ندارد، حتی با کسانی از اهل کتاب که شرک و خرافات در دین آنها مشهود بود آنهایی که برای صلیب قداست قایل بودند یا از خدا و فرزندش صحبت می‌کردند، خداوند متعال به پیامبرش دستور می‌دهد اهانت نکنید و پیامبر هم با کمال دقت به این موضوع توجه می‌کند. زیرا پیامبر خواهان آرامش و رعایت حقوق فردی و اجتماعی دیگران است. اگر این سیره پیامبر(ص) به درستی تبیین می‌شد، بی‌گمان بسیاری از مسایل اجتماعی مسلمانان حل وفصل می‌شد.

 با توجه به اینکه وحدت اسلامی از اصول مورد توجه قرآن و رسول خداست، چه عاملی در نزاع مسلمانان با یکدیگر تاثیر گذار است؟

– موضوع اهانت فرقه‌های اسلامی در قالب تندروهای اهل تسنن وتشیع حرف تازه‌ای نیست. هنگامی که می‌گوییم پیامبر حتی بتها را فحش نمی دهد و برای هدایت مردم و شناساندن پوچی وهم بتها با عقلانیت و اخلاق تلاش می‌کند که مردم را از بیراهه‌ها نجات دهد، منظور این است که امت اسلامی نباید با یکدیگر نزاع کنند. آنهایی که قبله مشترک، کتاب آسمانی مشترکی به نام قرآن دارند و خدای واحدی را عبادت می‌کنند، ماه رمضان را با هم روزه می‌گیرند. با هم حج به جا می‌آورند و روزانه ۱۷رکعت نماز می‌خوانند چرا یکدیگر را تکفیر کنند و برخلاف سیره رسول خدا به اختلاف دامن بزنند؟

هنگامی که رسول خدا به چنین قاعده‌ای که دستور الهی است عمل می‌کنند چرا مسلمانان با یکدیگر به جنگ اعتقادی برخیزند. آیه ۶۴ سوره مبارکه آل عمران، مسلمانان و اهل کتاب را به سوی کلمه واحدی دعوت می‌کند که غیر از یکتاپرستی چیزی را نپرستند و براساس اصل یگانه پرستی با هم اتحاد داشته باشند. پیامبراسلام در آن زمان با اهل کتاب در یک شهر، محیطی کوچکتر از شهرهای امروزی زندگی می‌کردند. اهل کتاب به پیامبر(ص) اهانت نمی کردند و پیامبر هم چنین عمل می‌کرد.

اگر کسی هم اهانتی می‌کرد روش پیامبر آنچنان تاثیرگذار بود که مسلمان شدن و عبرت گرفتن کمترین کاری بود که نشان از پشیمانی و سیره و روش تربیتی صحیح پیامبر داشت. متأسفانه اکنون برخلاف سیره وحدت آفرین و اخلاقی که یکپارچه کننده آحاد مختلف جامعه بود، عمل می‌شود.

کسانی از تندروهای شیعه و اهل سنت آب به آسیاب دشمنان اسلام می‌ریزند و با حمایت انگلیس و آمریکا و اسراییل با در دست داشتن شبکه‌های ماهواره‌ای و در اختیار داشتن فرصتهای مالی به تفرقه افکنی دامن می‌زنند. شیعیان و اهل سنت باید بدانند اکنون اسلام و پیامبرش دشمنان مکاری دارند که بیش از هر زمان دیگری بر طبل اختلاف بین مسلمانان می‌کوبند.

 راهکارهای کاهش اختلاف مسلمانان با توجه به سیره نبوی چیست؟

-بی‌تردید با هوشیاری و دقت نظر می‌توان آسیبها را شناسایی کرد و با مطالعه در سیره نبوی از شعار دادن و تکفیر کردن یکدیگر پرهیز نمود، زیرا پیامبراسلام(ص) چهره ناشناخته‌ای نیستند و شخصیت اخلاقی ایشان برای همه شناخته شده است، بنابراین با عمل به سیره پیامبر می‌توانیم دشمنان اسلام را مأیوس نماییم و به رفع بسیاری از اختلافهای جهان اسلام پایان دهیم و هزینه‌های سنگینی را بر دشمنان پیامبراسلام بدون هیچ اسلحه‌ای فقط با توسل به یک اتفاق فرهنگی و بازگشت به سیره پیامبر تحمیل نماییم و دشمنان پیامبر را ناامید کرده و تمامی فرقه‌ها و مذاهب اسلامی به یکپارچگی و انسجام برسند.

چگونه می‌توانیم ادعا کنیم مسلمانیم، ولی از واضحات و مسلمات دین بی اطلاع باشیم و سیره پیامبر و دستورهای قرآن را که بر وحدت مسلمانان که جزو بزرگترین خواسته‌های رسول اکرم(ص) است تاکید شده را نادیده بگیریم تا آنجا که فرقه‌های اسلامی در برابر یکدیگر تحریک شوند و علیه هم اقدام نمایند، در حالی که بزرگترین دشمن جهان اسلام که مسلمانان را به خاک و خون می‌کشاند در بین ما در سرزمین اسلامی مثل فلسطین رخنه کرده و در بین مسلمانان لانه کرده و متأسفانه آنها بی توجه به این دشمن بزرگ همدیگر را لعن و تکفیر کنند! در حالی که جبهه دشمن از ما دور نیست و خاکریزش را در سرزمینهای اسلامی برپا کرده است. بنابراین ما امروز نیازمند احیای سنت پیامبر و توجه به ویژگی‌های رفتاری و اخلاقی ایشان در ابعاد و وجوه مختلف زندگی هستیم تا بتوانیم مطابق آیه قرآنی «رحماء بینهم» با عطوفت در کنار هم به گسترش اسلام و شکست دشمنان اسلام اقدام نماییم.