جريان شناسي انتقادي عرفان هاي نوظهور

جریان شناسی انتقادی عرفان های نوظهور

‏مشخصات نشر : قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی‏‫، ۱۳۸۸.‬
‏مشخصات ظاهری : ‏‫۳۹۹ ص.‬
‏فروست : گروه اخلاق و تربیت؛ ۳
‏شابک : ۹۷۸-۹۶۴-۲۶۳۶-۸۱-۵
‏یادداشت : ‏‫ص. ع. به انگلیسی: Hamid Reza Mazahiri Seif. Critical processology of modern ‭gnosies.
‏یادداشت : چاپ اول: ۱۳۸۷
‏شناسه افزوده : پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
‏شماره کتابشناسی ملی : ۱۶۰۸۱۰۹

کتابشناسی:

کتاب جریان شناسی انتقادی عرفان های نوظهور به قلم حمیدرضا مظاهری سیف از سوی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در سال ۱۳۸۷ منتشر شد و تا سال ۱۳۸۹ به چاپ چهارم رسید. این کتاب در حدود ۴۰۰ صفحه و در قطع رقعی به همراه نمایه های متنوع منتشر شده است.

مظاهری سیف پژوهشگر اخلاق و عرفان و دانش آموخته حوزه است که در بیش از ده سال گذشته آثاری درباب نقد و بررسی عرفان های نوظهور نگاشته است. به نظر او عرفان های نوظهور پاسخ های نادرستی به معنویت جویی فطری هستند که موجب انحراف و کژروی در براوردن نیازهای معنوی می شوند. این کتاب نیز بر همین اساس نوشته شده و ساختار زیر بر آن نشسته است.

بخش اول «فطرت در جغرافیای معنویت» دارای سه فصل است؛ فصل اول «فطرت محجوب و معنویت ممسوخ»، فصل دوم «بازکاوی تجربه عرفانی از منظر فطرت» و فصل سوم «بررسی تطبیقی تجربه عرفانی در شش مکتب» نام گرفته است. نویسنده در فصل سوم به بررسی تطبیقی شش مکتب عرفانی عرفان مسیحی و عرفان اسلامی، شمینیسم، تائوئیسم، بودیسم و هندوئیسم پرداخته است.

بخش دوم «معنویت گرایی پست مدرن» نام گرفته و دارای پنج فصل است؛ فصل اول «تی.ام نمونه ای از عرفان پست مدرن»، فصل دوم «عشق و معنویت در اندیشه اوشو»، فصل سوم «افسانه معنویت در آثار کوئیلو»، فصل چهارم «فالون دافا معنویت بدن گرا» و فصل پنجم «دنیای اسرارآمیز اوهام در عرفان سرخ پوستی.»

هدف از تألیف کتاب به گفته مؤلف: نقد جریان های عرفانی نوظهوری است، که در ایران رواج یافته اند و تاکنون کمتر مورد نقد و بررسی قرار گرفته اند. به نظر می رسد که کتاب تا حدی در دستیابی به هدفش کامیاب بوده است. اما برخی از جریان های گسترده مثل یوگا از قلم افتاده و جای شان خالی مانده است. همچنین کتاب در پایان نتیجه گیری و جمع بندی ندارد و خواننده پس از مطالعه انتقادی چندین جریان ناگهان به انتها می رسد و رها می شود.

نگرش مبنایی نویسنده به عرفان های نوظهور و شروع کردن نقد با تحلیل ریشه های عمیق پیدایش و گرایش به عرفان های نوظهور نکته مثبتی است که در این قبیل کتاب ها کمتر دیده می شود، ولی قلم سنگین به خصوص در فصول بخش اول مطالعه کتاب را برای مخاطب عمومی نظیر دانشجویان و کسانی که مخاطب آثار عرفان های نوظهور هستند، دشوار می نماید. و براستی این ابهام وجود دارد که این اثر برای چه گروهی از مخاطبان نوشته شده است. این مشکل با توجه به اینکه کتاب به صورت مجموعه مقالاتی است که به طور پراکنده در طول چندین سال پدید آمده و زیر عنوان این کتاب دست در دست هم گذاشته و گردآمده اند، قابل تحمل می شود.

کتاب جریان شناسی انتقادی عرفان های نوظهور از نخستین کتابهایی است که در این باب نگاشته شده و مؤلف و ناشر محترم اقدام ستایش برانگیزی انجام داده اند که پس از سالها فعالیت عرفان های نوظهور در کشور به نقد و بررسی آنها پرداخته اند. این کتاب از زمان نشر تا کنون به عنوان منبع درسی در برخی از واحدهای درسی حوزه و دانشگاه مورد استفاده قرار گرفته و نقش مؤثری در توسعه مطالعات و تحقیقات درباب عرفان های نوظهور داشته است.